ناصر الدين انصارى قمى
351
اختران فقاهت ( فارسى )
علامه كبير سيد محسن امين مىنويسد : وى دانشمندى فقيه و اصولى و محقق و مدقق و از برترين شاگردان ميرزاى شيرازى بود . تمام شب و روزش را به مطالعه ، تأليف و تدريس در فقه و اصول سپرى مىكرد . او صبح از خانهاش كه نزديك مسجدى بود كه در آن نماز مىخواند بيرون مىآمد و درس فقه خود را از روى كتاب مصباح الفقيه - كه در روزوشب گذشته آن را نگاشته بود - القا مىكرد و اين درس ، يك ساعت طول مىكشيد ، سپس به خانهاش مىرفت و مشغول نگارش درس روز بعد - تا وقت ظهر - مىشد . پس ، هنگام ظهر به مسجد مىرفت و نمازش را به جماعت مىخواند و به خانه باز مىگشت ، آنگاه همراه با فرزندانش شيخ محمّد و داماد و پسر خواهرش شيخ على همدانى كه در علم ، تقوا و اخلاق به مانند خودش بود ، ناهار مىخورد و معمولا ناهارش فقط نان خشك ، بدون پنير و خورش بود . سپس اندكى مىخوابيد و بيدار مىشد و مشغول مطالعه و نوشتن درس بعدى مىگرديد . هنگام عصر به مسجد مىرفت و درس ديگرى از مصباح الفقيه را مىداد تا وقت مغرب شود ، آنگاه نماز مغرب و عشا را به جماعت مىخواند و پس از آن به زيارت مرقد شريف امير المؤمنين عليه السّلام مىشتافت و نماز و دعا مىخواند و گاه در مقابل حجره مدفن سيد جواد عاملى ، صاحب مفتاح الكرامة ، مىنشست و پس از مدتى به خانهاش باز مىگشت و مشغول مطالعه مىشد و پس از آن ، مىخوابيد . « 1 » علامهء بزرگوار شيخ آقا بزرگ تهرانى هم مىنويسد : من در ايام بحث زكات ، به درسش حاضر مىشدم . وى هر شب يك صفحه از مصباح الفقيه را مىنوشت و روز بعد بر شاگردانش در مجلس بحث مىخواند ، پس شاگردانش به نقد و بررسى مطلب مىپرداختند تا
--> ( 1 ) . امين ، اعيان الشيعة ، ج 7 ، ص 20 .